تجزیه تحلیل برنامه 90

موضوع برنامه: بررسی مسائل مختلف فوتبال و داوری کشور در طول هر هفته

تاریخ برنامه: دوشنبه شبهای هر هفته

ساعت پخش: ۱۱ شب

مدت برنامه: ۹۰ دقیقه

ساختار برنامه: ترکیبی ساده

مخاطب: عامه مردم

هدف برنامه: ارتقاء سطح کیفی فوتبال  و داوری فوتبال کشور و همچنین کمک به رفع مشکلات و موانع مربوطه و شفاف سازی مسائل بوجود آمده برای مردم.

 

اين برنامه كه تهيه كننده آن عادل فردوسي پور يكي از گزارشگران محبوب  مسابقات فوتبال

ميباشد حدود يك دهه است كه به روي انتن رفته و توانسته است با اجراي جذاب و صادقانه

عادل فردوسي پور محبوبيتي ويژه در نزد فوتبال دوستان و حتي مردم عادي كه علاقه چنداني

هم به فوتبال ندارند ، پيدا كند وبينندگان بيشماري را به پاي صفحه جادوئي بكشاند.

برنامه نود با تمامي محبوبيتي كه بين مخاطبان تلويزيوني دارد در كنار نقاط قوت خود دچار ي

كسري نقاط ضعف هم هست كه  قصد داریم به تجزیه تحلیل  محتوائی این برنامه بپردازیم.

برنامه نود يك برنامه فوتبالي است كه كاملا از يك برنامه ورزشي مشابه كه مخصوص تلويزيون

ايتاليا ميباشد كپي برداري صرف شده و حتي تغييراتي كه اين برنامه از نظر محتوي در اين

يكسال اخير به خود ديده تحت تاثير برنامه نود تلويزيون ايتاليا بوده است..ايتالياييها كه اهميت و

توجه ويژه اي به فوتبال خود دارند و يكي از قطبهاي اين ورزش پر طرفدار در دنيا به حساب

مي آيند ، علاوه بر اين برنامه نود خود كه مخصوص رسيدگي به مسائل مختلف فوتبال اين

كشور در طول هفته ميباشد يك برنامه ديگر دقيقا با همين محتوي و ويژگيها با نام "40" دارند

كه تنها تفاوت آن با برنامه نود علاوه بر تايم برنامه كه چهل دقيقه است رسيدگي و پرداختن به

مسائل مختلف و رويدادهاي رخ داده در فوتسال آن كشور است كه تهيه كننده هر دو برنامه

 "90" و "40" ايتاليا به عهده " كلسي وللي رينتالو " تهيه كننده معروف برنامه هاي ورزشي

ايتاليا ميباشد.

زمان پخش برنامه نود هم حتي تحت تاثير90 ايتاليايي است و در روزهاي دوشنبه و حتي

همزمان با همان برنامه ياد شده به وقت گرينويچ به روي آنتن ميرود كه به نظر ميرسد اين

حركت يك سياست ويژه براي منحرف نگه داشتن مخاطب از سوي دست اندركاران برنامه

ميباشد.

آرم برنامه نود كه به رنگ نارنجي است از دو دايره كه به حالت زنجيره اي به هم متصل شده

اند و دايره اولي داراي يك منحني در زير ميباشد و گويا قصد دارد انرا به شكل عدد 9 لاتين در

آورد تشكيل شده كه دقيقا همان آرم برنامه 90 ايتاليا ميباشد كه فقط يك مقدار پهن تر و كشيده

تر از آن است.با توجه به اينكه برنامه كاملا فوتبالي است به نظر انتخاب رنگ نارنجي هيچ

تناسبي با روح فوتبال نداشته و بدون اهميتي خاص انتخاب شده است.عده اي بر اين باورند كه

رنگ آرم  برنامه به خاطررنگ پرچم كميته  بازي جوانمردانه كه در فيفا داراي فعاليت ويژه

است ، نارنجي انتخاب شده كه اين باور هم مورد پذيرش نيست زيرا رنگ استفاده شده و به كار

رفته توسط اين كميته در پرچم مخصوص هويتي آن ، زرد است كه شعار " بازي من جوانمردانه

است"به رنگ آبي روي آن نوشته شده و در تمامي مسابقات فوتبال نيز به نمايش در مي آيد.

دكور برنامه كه در عين سادگي داراي هويت فوتبالي است از دو ميز كه يكي براي مجري و

ديگري براي كارشناس برنامه در نظر گرفته شده و در پيشاني ميز ها آرم برنامه نيز به چشم

ميخورد تشكيل شده است.ميزها يك حالت قوسي نيم دايره اي دارند كه شايد خود دست اندركاران

برنامه به همان دليل كپي برداري مفهوم طراحي آنرا ندانند اما كاملا مشخص است كه طرحي از

قوسهاي پشت محوطه جريمه زمين فوتبال ميباشد.

يكي از نكات مثبت برنامه نود تصوير برداري عالي اين برنامه است كه با انتخاب به جا و به

موقع شخصي كه بايد تصوير او گرفته شود و با انتخاب معنا دار و زيباي نماي تصوير حرفهاي

زيادي را با مخاطب در ميان ميگذارد. به عنوان مثال زماني كه مهمان تلفني برنامه در حال بيان

مطلبي  است با گرفتن يك تصوير كلوزآپ از مهمان حضوري برنامه ، مخاطب را در پي بردن به  عكس

العمل وي راهنمايي ميكند.درزمينه صدا برداري برنامه نسبت به تصوير برداري مقداري ضعيف

است.بارها اتفاق افتاده كه مهمان برنامه در حال صحبت كردن است ولي صداي او به گوش

مخاطب نميرسد و يا در فضاي استديو ميپيچد.در كل برنامه در زمينه هاي حاشيه اي از

ويژگيهاي خوب و قوي برخوردار است.

عمده ترين ضعف هاي برنامه از نظر محتوا قابل نقد و بررسي است و برنامه بيشتر در اين

قسمت با ضعف همراه است.همواره در كنار مجري برنامه عده اي به عنوان مهمان و كارشناس

حضور دارند و عده اي هم به صورت تلفني در برنامه شركت ميكنند و به سوالات پيش آمده

پاسخ ميدهند.اجراي عادل فردوسي پور با آن بيان شيوا و جذابش كه در عين حال نيش دار هم

ميتواند باشد ، شايد به عنوان مهمترين و اصلي ترين نقطه قوت 90 باشد.به پرسش و پاسخ

كشيدن اهالي فوتبال بدون مراعات كردنهاي معمول و صادقانه و بي پروا  بودن اين شخصيت در

واقع دلسوز بودن او در برابر مسايل فوتبال و اثبات اين دلسوزي در طي ساليان سپري شده از

عمر اين برنامه آنرا تبديل به يك برنامه مردمي كرده تا حدي كه اكثر موضوعات پرداخته شده و

سوالاتي كه از كارشناسان ، مسئولان و طرفهاي اصلي پرسيده ميشود ، تمامش چيزهايي است

كه در ذهن مردم عادي يا همان مخاطب بالا و پائين ميكند.تا جائي كه بارها و بارها مقصران

اصلي يك اتفاق و يا عاملان موفقيت يك رويداد و شخصيت واقعي اهالي فوتبال براي مردم

مشخص شده و ترس از رفتن به پاي ميز محاكمه برنامه نود بر جان اهالي فوتبال رخنه كرده

است.

مهمترين ضعف محتوائي برنامه استفاده محدود از كارشناسان امر ميباشد.در سالهاي قبل يك

كارشناس داوري و يك كارشناس فني مسائل فوتبالي در برنامه حضور پيدا ميكردند كه حتي

وجود يك كارشناس از هر حوزه نيز مورد انتقاد بود و ايرادي كه در اين زمينه مطرح ميشد از

اين قرار بود كه با نظر يك فرد نميتوان به نتيجه مطلوب رسيد و بايد از حضور همزمان چندين

كارشناس در برنامه استفاده كرد.اما برنامه نود از اين مزيت بي بهره بود و به حضور يك

كارشناس بسنده ميكرد.بعد تغييراتي كه در يك سال اخير در اين برنامه ايجاد شد بر خلاف انتظار

كيفيت كارشناسي برنامه نه تنها بهبود نيافت بلكه يك پسرفت محسوسي هم به چشم خورد.حضور

دائمي كارشناس فني را از برنامه حذف كردند و فقط به كارشناس داوري بسنده شد.اين تغير هم

بوي تقليد ميداد اما انگار باز هم دست اندركاران برنامه خبر نداشتند كه اگر برنامه 90 ايتاليايي

اين كار را انجام ميدهد در عوض در برنامه هاي متعدد ديگر با بررسي مسائل فني و تحليل

مسابقات توسط كارشناسان زبده جبران مافات ميكند و در واقع با اين كار زمان زيادي را به

صورت جداگانه صرف رسيدگي به مسائل داوري و فني مسابقات فوتبال میکند.در حاليكه در

شبكه تلويزيوني كه در طول هفته فقط يك برنامه مخصوص مسائل فوتبال تهيه شده چطور دست

به همچين اقدامي زده ميشود؟در حالتي انجام اين كار براي مخاطب قابل قبول است كه با توليد

برنامه هاي ديگر و هماهنگي كه ميان اين برنامه ها بوجود مي آيد مسائل را به صورت مجزا

مورد نقد و بررسي قرار دهند.

برنامه نود شامل بخشهاي ديگري نيز هست.يكي از اين بخشها برگزاري مسابقات اس ام اس يا

همان نظر سنجي برنامه است.در طول هفته با توجه به مساله روز از سوي كارشناسان برنامه

سوالي براي بينندگان مطرح ميشود كه هم از اين طريق به ميزان نسبي بينندگان برنامه پي

خواهند برد هم اينكه نظر مردم را در مورد مساله مطرح شده تشخيص خواهند داد.و به قول

عادل خان "محيط دموكراسي برنامه" حفظ ميشود.

برنامه نود بخشي هم با نام" اخبار نود" دارد. بخش نسبتا قابل قبولي است اما با توجه به اينكه

اكثر اتفاقات در فوتبال ما بين روزهاي چهاشنبه تا شنبه اتفاق مي افتد و زمان پخش برنامه نيز

شبهاي دوشنبه است ، در اكثر موارد خبرها بوي كهنگي ميدهند به خصوص در عصر ارتباطات

كه به قول يكي از مهمانان همين برنامه " قديمي ترين خبر روزنامه ديروز است ".در برنامه يك

بخش ديگري نيز وجود دارد كه يكي از بازيكنان يا مربيان موفق هفته را در آن دعوت

ميكنند.اين بخش نيز به نظر بخش جالب و هدفمندي مي آيد اما متاسفانه زمان اندكي را براي

مهمان برنامه در نظر ميگيرند و به اين ترتيب مجبور هستند سوالات كوتاه و كمتري را مطرح

نمايند.

يك ايراد مهمي كه ميتوان بر اين برنامه وارد كرد و اگر برطرف شود ميتواند كمك شاياني به

فوتبال ما و به خصوص جامعه  داوري ما داشته باشد اين است كه در طول مثلا يك ماه كه تقريبا

چهار برنامه را شامل ميشود از چهار كارشناس استفاده ميكنند و بعد از پايان ماه مجددا از نفر

اول ماه پيش استفاده ميشود يعني استفاده كردن از يكسري افراد به خصوص و تكراري.

اگر تنوع در اين زمينه ايجاد شود و چنانچه در بالا نيز به آن اشاره شد در يك برنامه از حضور

همزمان سه يا چهار كارشناس استفاده شود آنگاه ميتوان موجب يالا رفتن سطح كيفي برنامه و

با توجه به محبوبيت برنامه موجب ارتقاء سطح فوتبال و به خصوص داوري كشور شد.

نكته ديگر در همين زمينه اينكه كمتر از كارشناسان جوان و شايسته استفاده ميشود و بيشتر دل

به با تجربه ها و سنتي هاي فوتبالمان بسته شده است.كه اگر همان مشكل محدوديت كارشناسان

حل شود و از حضور چندين كارشناس استفاده شود ميتوان اين مساله را نيز ترميم داد.

به هر حال برنامه نود با به عرصه گذاشتن خود کمبودی را كه در بين برنامه هاي ورزشي صدا

و سيما به چشم ميخورد  از بين برده و توانسته است كمك شاياني را به فوتبال و داوري آن در

كشور ما بكند و بسياري از مسائل و رخدادهاي هفتگي فوتبال را به صحنه در بياورد و مردم را

نسبت به اين مسائل آگاه سازد.اميدواريم با برسي كارشناسانه بيشتر نقاط قوت و ضعف برنامه

(كاري كه در اين يك دهه فقط يكبار توسط سازمان صورت گرفته است) شاهد بالا رفتن كيفيت

اين برنامه شويم.